Bələdçi

Botun bilik bazasını necə hazırlamalı? Şablonla

Botun bilik bazasını hazırlamaq — bot layihəsinin ən vacib hissəsidir, çünki bot yalnız sənin verdiyin faktı danışır. Bu bələdçidə hazır struktur, yazı qaydaları və yeniləmə qrafiki var. Şablonu götür, öz məlumatınla doldur və bir həftəyə botu danışdır.

Botun bilik bazasını hazırlamaq — bot layihəsinin ən vacib, amma ən çox baxımsız qalan hissəsidir. Süni intellekt nə qədər güclü olsa da, sənin qiymətini, iş saatını və çatdırılma şərtini havadan bilməyəcək. Bota məlumat vermək lazımdır. Bu yazıda sənə hazır bilik bazası strukturu verirəm: hansı bölmələr olmalı, hər sətri necə yazmalı, nə vaxt yeniləməli və bot yanlış cavab verəndə hara baxmalı.

Yaxşı xəbər: bu iş bir dəfə düzgün görüləndə, botun cavab keyfiyyəti bir gündə dəyişir. Pis xəbər: yarımçıq bilik bazası ilə heç bir model səni xilas etmir.

Bilik bazası nədir və niyə ondan başlamalısan?

Bilik bazası — botun oxuduğu «şirkət kitabçası»dır. Müştəri sual yazanda bot əvvəlcə bu mətnin içində cavabı axtarır, sonra onu insan dilində yazır. Yəni bot fantaziya qurmur, sənin verdiyin faktı təkrarlayır.

Ona görə də sıralama belədir: əvvəlcə mətn, sonra bot. Çox şirkət tərsinə edir — botu qoşur, sonra «niyə səhv danışır?» deyə soruşur. Səbəb demək olar həmişə eynidir: bilik bazası ya boşdur, ya köhnədir, ya da içində eyni sualın iki fərqli cavabı var.

Praktik ölçü: əgər yeni işə düşən əməkdaşa bu mətni versən və o, telefonu götürüb müştəriyə cavab verə bilirsə — bilik bazan hazırdır. Yox, əməkdaş «bunu kimdənsə soruşmalıyam» deyirsə, bot da soruşacaq, ancaq kimdən soruşacağını bilmədiyi üçün boşluğu özü doldurmağa çalışacaq.

Hansı məlumatlar bota lazımdır?

Minimum dəst qısadır. Aşağıdakı bölmələr olmasa, bot ilk gündən büdrəyəcək:

• Şirkət haqqında — nə iş görürsən, kimə xidmət edirsən, neçə ildir bazardasan.
• Xidmət və məhsul siyahısı — hər biri üçün qısa təsvir, kimə uyğundur, nə daxildir.
• Qiymət prinsipi — sabit qiymət, paket, yoxsa hesablama qaydası.
• İş saatı və bayram günləri — cavab saatı ilə iş saatını ayrıca yaz.
• Ünvan və yol təsviri — filial varsa, hər biri ayrı sətir.
• Çatdırılma və ödəniş — zonalar, müddət, ödəniş üsulları.
• Zəmanət, qaytarma, dəyişdirmə — şərt və müddət.
• Tez-tez verilən 20 sual — real yazışmalardan götürülmüş.
• Qadağan olunan mövzular — botun toxunmayacağı sahələr.
• İnsana təhvil qaydası — hansı halda operator çağırılır.

Bunlardan artığı faydalıdır, azı isə risklidir. Xüsusilə son iki bölməni buraxma — bot cavab keyfiyyətinin yarısı orada həll olunur.

Hazır bilik bazası strukturu: şablon

Aşağıdakı cədvəli olduğu kimi götür, sağ sütunu öz məlumatınla doldur. Bu, işə yarayan bilik bazası şablonudur — bölmə adlarını dəyişmə, bot onları başlıq kimi tanıyır.

Bölmə	Nə yazılır	Uzunluq
Şirkət	Ad, fəaliyyət, hədəf müştəri, üstünlük	3-5 sətir
Xidmətlər	Hər xidmət: ad, təsvir, kimə uyğundur, nə daxildir	Hər xidmət 3-4 sətir
Qiymət	Paket adı, nəyə görə dəyişir, minimum sifariş	Siyahı
İş saatı	Gün-gün saatlar, bayram rejimi, cavab müddəti	2-3 sətir
Ünvan	Filial adı, ünvan, orientir, parkinq	Hər filial 2 sətir
Çatdırılma	Zona, müddət, şərt	Siyahı
FAQ	Sual — cavab cütü	20 cüt
Qadağalar	Botun danışmayacağı mövzular	5-10 sətir

Bu strukturu bir sənəd faylında saxla və botu ondan qidalandır. NERO platformasında bilik bazası bölməsi elə bu məntiqlə qurulub: mətni yapışdırırsan, bot Instagram, WhatsApp və Messenger-də eyni cavabı verir.

Necə yazmalı? Bir fakt — bir sətir

Ən çox rast gəldiyim səhv: adamlar bilik bazasına saytın «haqqımızda» mətnini kopyalayır. Orada emosiya var, fakt yoxdur. Bot isə fakt axtarır.

Qayda sadədir: bir sətirdə bir fakt. Uzun abzas yerinə qısa sətirlər yaz.

• Zəif: «Biz müştəri məmnuniyyətini hər şeydən üstün tuturuq və çatdırılmanı ən qısa müddətdə həyata keçiririk.»
• Yaxşı: «Bakı daxili çatdırılma: sifarişdən sonra 1 iş günü.»
• Yaxşı: «Region çatdırılması: kuryer şirkəti ilə, 2-3 iş günü.»

Digər praktik qaydalar: rəqəmi mətnlə qarışdırma, hər variantı ayrı sətrə çıxar, «ola bilər / təxminən» kimi sözlərdən qaç. Bot qeyri-müəyyən sətri qeyri-müəyyən cavaba çevirir.

Xidmət təsvirlərinin yazılması

Hər xidmət üçün dörd sual cavablandır: bu nədir, kimə lazımdır, içinə nə daxildir, nə daxil deyil. Sonuncu bənd xüsusilə vacibdir — narazılıqların çoxu «mən elə bildim ki, bu da qiymətə daxildir» cümləsindən doğur. Bota nəyin daxil olmadığını yazsan, o, bunu müştəriyə əvvəlcədən deyəcək.

Bot üçün qiymət siyahısı

Qiymət ən tez köhnələn bölmədir, ona görə onu ayrıca saxla. İki yol var: ya konkret rəqəm yazırsan, ya da hesablama prinsipi. Məsələn, bizim chatbot xidmətində tariflər aydındır — 120, 140 və 160 ₼ aylıq, bot da elə bunu deyir. Əgər sənin qiymətin ölçüdən, məsafədən və ya həcmdən asılıdırsa, rəqəm yerinə qaydanı yaz: «Qiymət kvadrat metrə görə hesablanır, ölçü ustanın baxışından sonra dəqiqləşir.» Bot uydurmasın deyə əlavə et: «Dəqiq məbləği yalnız operator təsdiqləyir.»

Chatbot FAQ siyahısı hazırlamaq: 20 sual haradan gəlir?

Sual siyahısını başında oturub uydurma. Aç son bir-iki ayın yazışmalarını — Instagram Direct, WhatsApp, komment bölməsi — və eyni sualları qeyd et. Adətən bütün müraciətlərin böyük hissəsi 15-20 sualın ətrafında fırlanır.

1. Qiymət neçəyədir?
2. İş saatınız necədir, indi işləyirsiniz?
3. Ünvanınız haradadır?
4. Çatdırılma varmı, neçə gün çəkir?
5. Nağd ödəniş qəbul edirsiniz?
6. Zəmanət verilirmi?
7. Növbəyə necə yazıla bilər?
8. Region üçün də xidmət var?

Qalan on ikisini öz yazışmalarından tap — onlar sənin sahənə xasdır. Hər sual üçün cavab iki-üç cümlə olsun, sonunda növbəti addım göstərilsin: «Sifariş üçün nömrəni yaz» və ya «Ustanı yönləndirək?».

Qadağan olunan mövzular və bot cavab keyfiyyəti

Bilik bazasının ən az yazılan, amma ən çox iş görən hissəsi budur. Burada bota nəyi deməməyi öyrədirsən:

• Endirim və güzəşt barədə söz vermə — bunu operator həll edir.
• Tibbi, hüquqi və maliyyə məsləhəti vermə.
• Rəqiblər haqqında rəy bildirmə.
• Bilik bazasında olmayan sualda cavabı özündən yazma — «dəqiqləşdirib yazacağıq» de və operatoru çağır.
• Şəxsi məlumatı yazışmada təkrarlama.

Son bəndlər botun ən dəyərli vərdişidir. «Bilmirəmsə, insana ötürürəm» qaydası olan bot, hər şeyi bilirmiş kimi davranan botdan qat-qat etibarlıdır. Canlı operatora təhvil məntiqini məhsullar səhifəsində daha ətraflı izah etmişik.

Bot yanlış cavab verir: necə düzəltmək?

Yanlış cavabın səbəbi demək olar həmişə modeldə yox, mətndədir. Ardıcıllıqla yoxla:

1. Ziddiyyət var? Eyni fakt iki yerdə fərqli yazılıbsa, bot birini seçir. Köhnəni sil.
2. Fakt ümumiyyətlə yazılıb? Çox vaxt cavab bilik bazasında yoxdur — bot da boşluğu özü doldurur.
3. Sual başqa sözlə verilib? Müştəri «neçəyədir» yazır, sənin mətnində isə «tarif» sözü keçir. Sinonimləri əlavə et.
4. Bölmə çox uzundur? Bir abzasda beş fakt varsa, bot səhv faktı götürür. Sətirlərə böl.
5. Qadağa yazılıb? Bot özündən danışırsa, «bilmədiyini demə» qaydası mətndə yoxdur.

Düzəlişi etdikdən sonra eyni sualı yenidən ver və cavabı yoxla. Bu dövrəni bir neçə dəfə keçəndən sonra bot cavab keyfiyyəti gözlə görünəcək qədər dəyişir.

Bilik bazasını yeniləmək: qulluq qrafiki

Bilik bazası canlı sənəddir. Bilik bazası qulluğu üçün sadə qrafik saxla:

• Dərhal: qiymət, iş saatı, ünvan, çatdırılma şərti dəyişəndə — həmin gün.
• Həftədə bir: botun cavab verə bilmədiyi sualların siyahısına bax, ən çox təkrarlananı FAQ-a əlavə et.
• Ayda bir: yeni xidmət, kampaniya, mövsümi rejim varsa yaz; bitmiş kampaniyanı sil.
• Rüblük: bütün mətni oxu, təkrarları və köhnəlmiş sətirləri təmizlə.

Ən çox unudulan iş — silmək. Bitmiş kampaniya mətndə qalanda bot onu ay sonra da təklif edir. Bot 7/24 işlədiyi üçün səhv də 7/24 təkrarlanır.

Bilik bazası nümunəsi: Azərbaycan dilində qısa fraqment

Real görünüş belədir — quru, qısa, faktla dolu:

• Şirkət: Bakıda xalça yuma xidməti, 2019-cu ildən.
• Xidmət: Xalça yuma — götürmə, yuma, qurutma, çatdırılma daxildir. Ləkə çıxarma ayrıca qiymətləndirilir.
• Qiymət: kvadrat metrə görə hesablanır, dəqiq məbləği operator təsdiqləyir.
• İş saatı: bazar ertəsi - şənbə, 09:00-19:00. Bazar günü qəbul yoxdur.
• Çatdırılma: Bakı daxili pulsuz götürmə və qaytarma.
• Qadağa: endirim vəd etmə, dəqiq qiymət demə, müddəti operator təsdiqi olmadan söyləmə.

Gördüyün kimi, burada bir dənə də bəzək cümləsi yoxdur. Bot bəzəyi özü əlavə edəcək — sənin işin faktı vermək. Bu formatın hansı bizneslərdə necə qurulduğunu xidmətlər səhifəsində görə bilərsən, tarif variantları isə qiymət səhifəsindədir.

Bilik bazasını kim saxlamalıdır?

Bu işi bir nəfərin üzərinə qoy. Sənədə hamı əl gəzdirəndə ziddiyyət yaranır və bot da ziddiyyəti təkrarlayır. Adətən ən yaxşı namizəd müştəri ilə ən çox danışan adamdır: satış menecerı və ya administrator. O, hansı sualın nə qədər təkrarlandığını onsuz da bilir.

Sənədin sonunda kiçik «dəyişiklik jurnalı» saxla: tarix, nə dəyişdi, kim dəyişdi. Bu üç sütun sonradan «bot niyə köhnə qiyməti deyir?» sualını bir dəqiqəyə bağlayır. Komandada bir neçə nəfər varsa, rol bölgüsünü də yaz: qiyməti kim təsdiqləyir, kampaniyanı kim əlavə edir, sənədi kim təmizləyir.

Yeni bölmə əlavə edəndə nə etməli?

Yeni xidmət və ya filial əlavə edirsənsə, onu mövcud bölmənin içinə sıxışdırma — eyni formatda ayrıca blok yaz. Bot təkrarlanan struktur sevir: eyni başlıq, eyni sıra, eyni sətir uzunluğu. Sonra ən azı beş sualla yoxla: «Bu xidmət nə qədərdir?», «Kimə uyğundur?», «Nə daxildir?», «Nə daxil deyil?», «Necə sifariş verim?». Beş sualın beşinə də düzgün cavab gəlirsə, blok hazırdır.

Növbəti addım

Bu gün bir sənəd aç, yuxarıdakı səkkiz bölmənin adını yaz və hər birinin altına üç sətir sal. Sabah yazışmalardan FAQ-ı doldur. Üçüncü gün mətni bota ver və on sual sınaqdan keçir. Bir həftəyə bilik bazan hazır olur.

Əgər bu işi tək görmək istəmirsənsə, biz mövcud yazışmalarına baxıb bilik bazasının ilk versiyasını sənin əvəzinə hazırlayırıq. Əlaqə səhifəsindən pulsuz konsultasiya üçün yaz və ya birbaşa +994 50 250 00 74 nömrəsinə WhatsApp-da mesaj göndər.